HỎI ĐÁP THƯỜNG GẶP (FAQ)

Trường điện từ là sự kết hợp của trường điện và trường từ. Chúng ta luôn tiếp xúc với các bức xạ điện từ không nhìn thấy được từ các nguồn tự nhiên (bức xạ mặt trời) và các nguồn nhân tạo (radio, TV, điện thoại di động, lò vi sóng…). Các trường điện từ lan truyền dưới dạng sóng điện từ, với đặc tính quan trọng là tần số và biên độ. Tần số càng cao, sóng mang năng lượng càng lớn.

Điện thoại di động sử dụng sóng vô tuyến thuộc nhóm bức xạ không ion hóa. Loại bức xạ này không đủ năng lượng để bứt electron ra khỏi nguyên tử và phá vỡ cấu trúc tế bào. Ngược lại, bức xạ ion hóa (như tia X, tia gamma) có năng lượng rất cao và có thể gây hại cho tế bào sống.

Tác động chính đã được khoa học chứng minh của phơi nhiễm trường điện từ tần số vô tuyến là hiệu ứng nhiệt (làm tăng nhiệt độ mô cơ thể). Cho đến nay, chưa có bằng chứng khoa học kết luận nào cho thấy việc phơi nhiễm dưới mức giới hạn an toàn của ICNIRP gây ra các tác động bất lợi khác cho sức khỏe. Năm 2011, IARC (Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế) đã xếp trường điện từ tần số vô tuyến vào nhóm 2B (có thể gây ung thư), nghĩa là cần tiếp tục nghiên cứu thêm.

Hai tổ chức quốc tế uy tín là ICNIRP (Ủy ban Quốc tế về Bảo vệ Bức xạ Không Ion hóa) và IEEE (Viện Kỹ sư Điện và Điện tử) đã đưa ra các hướng dẫn về giới hạn phơi nhiễm an toàn. Các hướng dẫn này bao trùm tất cả các tần số vô tuyến lên đến 300 GHz, bao gồm cả các tần số đang được sử dụng cho 5G.

Đối với một người bình thường, nguồn phơi nhiễm lớn nhất đến từ **chính chiếc điện thoại di động** họ đang cầm trên tay hoặc áp vào tai, chứ không phải từ các trạm gốc ở xa. Mức phơi nhiễm từ trạm gốc tại mặt đất thường thấp hơn hàng nghìn lần so với từ điện thoại.

Trạm gốc (BTS) bao gồm tháp/cột có gắn ăng-ten và một nhà trạm chứa thiết bị. Ăng-ten được đặt trên cao để phủ sóng tốt nhất, thường được chia thành 3 khu vực (sector). Mạng di động là một tập hợp các trạm gốc có vùng phủ sóng liền kề nhau để đảm bảo kết nối không bị gián đoạn khi người dùng di chuyển.

Công suất tín hiệu lớn nhất ở rất gần và theo hướng phát chính của ăng-ten. Khu vực này là vùng bảo vệ và không cho phép người dân tiếp cận. Ở các khu vực công cộng xung quanh (như các tòa nhà lân cận hoặc bên dưới trạm gốc), mức phơi nhiễm giảm đi rất nhanh do khoảng cách và sự che chắn của các vật cản. Các khảo sát của WHO cho thấy mức phơi nhiễm từ trạm gốc trong môi trường sống thường chỉ từ 0,002% đến 2% so với giới hạn an toàn quốc tế.

Không. Cả hai đều là bức xạ không ion hóa an toàn. 5G sử dụng các công nghệ hiệu quả hơn (như beamforming) giúp giảm phơi nhiễm không cần thiết. Tất cả đều phải tuân thủ chung quy chuẩn an toàn nghiêm ngặt của Việt Nam.

• Tạo khoảng cách: Sử dụng loa ngoài hoặc tai nghe (có dây/không dây) là cách hiệu quả nhất.
• Tránh dùng khi sóng yếu: Hạn chế gọi điện, tải dữ liệu nặng khi chỉ có 1-2 vạch sóng, vì lúc này điện thoại phải phát ở công suất tối đa.
• Cảnh giác sản phẩm "chống bức xạ": Các miếng dán, vỏ ốp... thường không có tác dụng, thậm chí có thể buộc điện thoại phát sóng mạnh hơn, làm tăng phơi nhiễm.